Dlaczego żywienie medyczne jest ważnym elementem leczenia?

W przebiegu choroby i jej leczenia niewiele osób zawraca uwagę na symptomy takie jak brak apetytu, brak sił do wykonywania codziennych czynności, jedzenie mniej niż zwykle, utrata masy ciała. Uważa się je za typowe objawy towarzyszące chorobie i zwykle nie robi się nic, aby im zapobiec. Niesłusznie. Lekceważenie tych symptomów, które trwając przyczyniają się do dalszego osłabienia pacjenta może doprowadzić do pogorszenia jego stanu odżywienia a czasami nawet do rozwinięcia się niedożywienia.

Z czym powszechnie kojarzy się niedożywienie? Wiele osób termin ten kojarzy wyłącznie z problemami z dostępem do żywności w biednych rejonach świata. Problem niedożywienia w krajach Trzeciego Świata występuje u 25 proc. populacji. Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że niedożywienie jeszcze częściej występuje w warunkach szpitalnych, gdzie problem ten dotyczy nawet 40-70 procent chorych (u chorych na nowotwory wskaźnik ten może dochodzić nawet do 80 - 100 proc. - Basics in Clinical Nutrition. Sobotka L. (ed.), Praga: Galen; 2004.) Co ważne, niedożywienie w szpitalach występuje w krajach wysoko rozwiniętych, w tym w Polsce.

Ocenia się, że około 30 proc. pacjentów przyjmowanych do szpitala jest niedożywionych, a stan ten pogłębia się w trakcie hospitalizacji ze względu na lekceważenie jego objawów.

Czym jest niedożywienie w chorobie?

Niedożywienie to stan, który rozwija się z powodu niedostatecznego przyswajania lub nadmiernych strat substancji odżywczych, niezbędnych do utrzymania zdrowia tkanek oraz czynności organów i narządów. (Definicja: dr hab. Marek Pertkiewicz, Klinika Chirurgii Ogólnej i Żywienia Klinicznego Akademia Medyczna w Warszawie, Polskie Towarzystwo Żywienia Pozajelitowego i Dojelitowego).

Jakie są objawy niedożywienia spowodowanego chorobą?

Pierwszym i najbardziej zauważalnym symptomem świadczącym o pogarszającym się stanie odżywienia pacjenta jest utrata masy ciała. Spadek wagi spowodowany jest rozwijającym się nowotworem oraz towarzyszącemu mu zmniejszonemu przyjmowaniu pokarmów.

• osłabienie, zmęczenie i senność,
• apatia i depresja,
• utrata apetytu, szybkie uczucie sytości.

• sucha, łuszcząca się i blada skóra,
• osłabienie mięśniowe, zaniki mięśni,
• niedokrwistość (anemia),
• gorsze gojenie się ran,
• osłabienie odporności i zwiększenie podatności na infekcje i zakażenia.

Na co zwrócić szczególną uwagę?

Utrata apetytu i wagi to często lekceważone objawy. Powinny być one jednak znakiem ostrzegawczym, który wymaga zwrócenia uwagi na stan odżywienia pacjenta. Pogarszający się stan odżywienia może spowodować rozwój niedożywienia, a w konsekwencji pogorszenie stanu zdrowia chorego. Na szczęście można temu zapobiegać odpowiednio wcześniej wprowadzając żywienie medyczne.

Żywienie medyczne jest ważnym elementem każdego leczenia: poprawia stan odżywienia chorego, dzięki czemu zastosowane leczenie jest bardziej skuteczne, pacjent jest lepiej przygotowany do zabiegów operacyjnych a po nich szybciej wraca do zdrowia, spada ryzyko powikłań, chory czuje się lepiej i ma więcej sił do wykonywania codziennych czynności.