Okres okołooperacyjny

Powszechnie wiadomo, że jeżeli chory jest dobrze odżywiony przed operacją to będzie szybciej wracał do zdrowia po zabiegu. W sytuacji natomiast, gdy stan odżywienia chorego przed zabiegiem nie jest dobry jest on narażony na znacznie dłuższy okres rekonwalescencji. Istnieje ścisła zależność pomiędzy stanem odżywienia pacjenta w okresie przedoperacyjnym a jego formą po zabiegu. Niedobory białka prowadzą do gorszego gojenia się ran pooperacyjnych, słabszej odporności, a tym samym większego ryzyka infekcji i dłuższego okresu zdrowienia.

Dlatego bardzo ważne jest, aby niedożywiony chory przed planowanym zabiegiem został wzmocniony poprzez odpowiednie żywienie tradycyjne lub zastosowanie żywienia medycznego.

Przygotowanie do zabiegu

Jeżeli chory może jeść i ma apetyt powinien zjadać 5 posiłków dziennie, w równych odstępach czasu (najlepiej co 3 godziny). Porcje nie powinny być duże. Zaleca się posiłki lekkostrawne (gotowane na parze lub w wodzie albo pieczone), odżywcze, świeżo przygotowane i apetycznie podane. Ważne jest też, aby jadłospis był urozmaicony. Niewskazane są potrawy tłuste, smażone, gęste zawiesiste zupy i sosy, potrawy wzdymające, gdyż są ciężkostrawne i długo zalegają w żołądku. W jadłospisie chorego nie powinno zabraknąć produktów zbożowych (pieczywo, płatki zbożowe, kasze, makaron, ziemniaki), pełnowartościowego białka w postaci chudego mięsa i nabiału, a także owoców i warzyw (jeżeli chory może jeść to zarówno w postaci surowej jak i gotowanej).

W sytuacji gdy chory nie ma apetytu ilość posiłków można zwiększyć do 6-7, jednicześnie zmniejszając objętość porcji.

Jeżeli jednak, pomimo wysiłków, chory ciągle je za mało i nie przybiera na wadze wówczas korzystne będzie uzupełnienie diety gotowymi preparatami odżywczymi typu Nutridrink. W małej objętości zawierają dużo energii i białka o wysokiej wartości biologicznej. Dostarczają także komplet witamin i minerałów. Nutridrink najlepiej podawać pomiędzy posiłkami. Należy go pić powoli (1 opakowanie minimum 30 minut), małymi łykami, popijając wodą. Jako uzupełnienie diety w zależności od potrzeb można podawać od 1 do 4 dziennie. Jedno opakowanie dostarcza 300 kcal i 12 g białka czyli równowartość śniadania lub kolacji.

Opieka po zabiegu

Według badań u ok. 30-50% pacjentów po leczeniu operacyjnym stwierdza się różnego stopnia niedożywienie. Ważne jest więc, aby zastosować odpowiednie odżywianie chorego, gdyż w przeciwnym razie zły stan odżywienia pogłębia się, zwiększa się ryzyko powikłań pooperacyjnych a okres powrotu do zdrowia wydłuża się. W niektórych sytuacjach bezpośrednio po zabiegu chory może wymagać specjalnego podawania żywienia (np. przez sondę albo drogą dożylną) o czym decyduje lekarz. Jeżeli natomiast chory może przyjmować pokarmy doustnie wówczas należy zadbać, aby jadł w wystarczających ilościach. Zasada jest taka sama jak przed zabiegiem – minimum 5 posiłków, niewielkie porcje, pokarmy lekkostrawne, ale odżywcze. Jeżeli choremu trudno jest jeść samodzielnie wówczas trzeba go karmić. W sytuacji gdy mimo wysiłków chory je za mało, traci na wadze, jest ciągle osłabiony dobrym rozwiązaniem będzie uzupełnienie diety w gotowe preparaty odżywcze typu Nutridrink.